Herdenken in De Baarsjes

Het Comité 4 en 5 mei De Baarsjes organiseert de jaarlijkse Dodenherdenking op 4 mei in De Baarsjes. Daarbij worden de doden herdacht en wordt het verhaal van de oorlog doorverteld.

Tijdens de herdenking vertellen we verhalen uit de buurt. Zo laten we zien dat de oorlog niet ver weg was, het gebeurde hier om de hoek. Uit de huizen in De Baarsjes werden Joodse mannen, vrouwen en kinderen weggevoerd. Aan het Antillenplein woonde de verzetsheldin Jacoba van Tongeren. In de Baffinstraat werd de eerste versie van de verzetskrant Vrij Nederland gedrukt. Ook Trouw en Het Parool werden in deze straat gestencild. In de Reinier Claeszenstraat woonde Betty Bloemendal, klasgenote van Anne Frank, die vermeld wordt in haar dagboek (“Betty Bloemendal woont in de Jan Klaassenstraat in West, maar niemand van ons weet waar dat is.”)

Jaarlijks maken wij voor de herdenking een korte film over de verhalen uit De Baarsjes. Die films kunt u op deze website bekijken. We nodigen een spreker uit voor een lezing waarin de link met het heden wordt gelegd.

Het comité probeert buurtbewoners en lokale organisaties zoveel mogelijk te betrekken bij de herdenking. We werken samen met scholen, de speeltuinvereniging, de kerken, muzikanten, het Historisch Archief De Baarsjes en anderen. In de verslagen op deze website ziet u wie er heeft meegewerkt.

De kinderen van de basisscholen maken eigen gedichten voor de herdenking. Deze inspirerende gedichten laten zien dat de herdenking ook voor hen leeft en wat vrijheid voor hen betekent. De gedichten zijn te lezen op deze website.

Om de slachtoffers en gevallenen te herdenken zijn er in De Baarsjes zeven monumenten. De verhalen van deze monumenten leest u bij het onderdeel Monumenten. Enkele monumenten zijn geadopteerd door scholen in de buurt.

Tot slot is de herdenking alleen mogelijk dankzij de subsidie en fijne medewerking van Stadsdeel West.

Voorstelling De Bonnenkoningin uit De Baarsjes

In het kader van 80 jaar Bevrijding organiseert het Comité 4 en 5 mei De Baarsjes twee gratis voorstellingen van ‘De Bonnenkoningin in De Baarsjes’ door Yannick Weermeijer.

8 april, 20.00 uur, MidWest, Cabralstraat 1, 1057 CD Amsterdam

10 april, 20.00 uur, Nieuw Vredenburgh, Postjesweg 125, 1057 DZ Amsterdam

 ‘De Bonnenkoningin uit De Baarsjes’ vertelt het verhaal van Jacoba van Tongeren uit De Baarsjes. Zij was de leider van de verzetsorganisatie Groep 2000. Een vrouw als leider van een verzetsgroep, dat leidde zelfs binnen het verzet tot discussies. Mannen maakten in die tijd immers veelal de dienst uit.

Groep 2000 bestond uit zo’n honderdvijftig mannen en vrouwen. Ze hielpen duizenden onderduikers en voorzagen ze van voedselbonnen. Om aan bonnen te komen overvielen ze distributiekantoren in Amsterdam en omgeving. Jacoba bracht de voedselbonnen deels zelf naar de onderduikadressen. Daar dankt zij haar bijnaam ‘de Bonnenkoningin’ aan. Het ging niet altijd goed. De daden van Groep 2000 leidden zelfs tot het vuurpeloton voor 30 politieke gevangenen in het Weteringplantsoen op 12 maart 1945.

De voorstelling ‘De Bonnenkoningin uit De Baarsjes’ schildert de dilemma’s en de keuzen waar Jacoba en haar groep voor stonden. Het gaat over de moed om dit werk te doen. En het vertelt het verhaal waar Jacoba als vrouw binnen het verzet in Amsterdam mee te maken kreeg.

Tachtig jaar na de bevrijding willen we de moedige daden van Groep 2000 doorvertellen. Om hen te eren, maar ook om te kijken welke inspiratie we daar uit kunnen halen. Na afloop van de vertelling is er een dialoog over de vraag wat vrijheid en verzet in deze tijd betekenen. Wat zou Jacoba doen als ze nu leefde……

Een voorstelling door Yannick Weermeijer, organisatie door het Comité 4 en 5 mei De Baarsjes

De toegang is gratis.

Herdenking Jacoba van Tongeren 2025

We kijken terug op een zonnige herdenking van verzetsleider Jacoba van Tongeren. Deze jaarlijkse herdenking vond dit jaar plaats op vrijdag 7 maart 2025 bij haar beeld op het Antillenplein. De organisatie ervan was in handen van de Stichting Jacoba van Tongeren in samenwerking met het Comité 4 en 5 mei De Baarsjes. Sprekers waren onder meer stadsdeelvoorzitter Fenna Ulichki, kinderen van de Corantijnschool en Mirjam Lange namens de Stichting Jacoba van Tongeren. De herdenking werd afgesloten met het leggen van bloemen. 

Deze herdenking werd gehouden ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag. Aangezien 8 maart dit jaar in het weekend viel, was de herdenking verplaatst naar vrijdag 7 maart.

Dodenherdenking 2024

Het 4 mei comité De Baarsjes organiseert jaarlijks de herdenking op 4 mei in De Baarsjes. Daarbij worden de doden herdacht en wordt het verhaal van de oorlog doorverteld.

Het comité kijkt terug op een waardige herdenking in 2024. De Dodenherdenking begon met een voorprogramma in de Augustinuskerk met gastspreker Bram van Ojik, de voordracht van zelfgeschreven gedichten door kinderen,  een korte film over Cornelis Roos, destijds politieagent uit De Baarsjes, muziek van het koor Koro (voorheen Bos en Lommer Voices) en cellist Qusai Naim. Na een stille tocht, kranslegging en kindergedichten bij het monument Postjesweg/Marco Polostraat vond bij het monument op het Columbusplein het vervolg van de herdenking plaats met een toespraak, twee minuten stilte en kransleggingen. 

Herdenking Jacoba van Tongeren 2024

Ook in 2024 vond er op 8 maart, Internationale Vrouwendag, een korte herdenking plaats van Jacoba van Tongeren bij haar borstbeeld op het Antillenplein. De herdenking was georganiseerd door de Stichting Jacoba van Tongeren in samenwerking met het 4 mei comité De Baarsjes. Sprekers waren stadsdeelvoorzitter Fenna Ulichki, kinderen van de Corantijnschool, Mirjam Lange van de Stichting Jacoba van Tongeren en nabestaande Dirk Hulsman. De herdenking werd afgesloten met het leggen van bloemen. Foto’s van de herdenking staan hier.

Dodenherdenking 2023

Het 4 mei comité De Baarsjes organiseert jaarlijks de herdenking op 4 mei in De Baarsjes. Daarbij worden de doden herdacht en wordt het verhaal van de oorlog doorverteld.

We kijken terug op een mooie herdenking in 2023. Met een voorprogramma in de Augustinuskerk waar gastspreker Lisa van Zelm, docent Europees recht, sprak over herdenken, en kinderen zelfgeschreven gedichten voordroegen. De korte film ‘De schrijver en de oorlog‘ over schrijver Willem van Toorn werd vertoond en er was muziek van sopraan Kirila Kraal, pianist Bas van Bommel en het koor Koro. Na een stille tocht, kranslegging en kindergedichten bij het monument Postjesweg/Marco Polostraat vond bij het monument op het Columbusplein het vervolg van de herdenking plaats met een toespraak van Fenna Ulichki, twee minuten stilte en kransleggingen. 

Herdenking Jacoba van Tongeren 2023

Op 8 maart 2023 vond voor de eerste keer de herdenking plaats van Jacoba van Tongeren bij haar borstbeeld op het Antillenplein. Deze herdenking zal jaarlijks op Internationale Vrouwendag worden gehouden. De organisatie is in handen van de Stichting Jacoba van Tongeren in samenwerking met het 4 mei comité De Baarsjes. Sprekers in 2023 waren onder meer stadsdeelvoorzitter Fenna Ulichki, kinderen van de Corantijnschool  en Mirjam Lange van de Stichting Jacoba van Tongeren. De herdenking werd afgesloten met het leggen van bloemen. 

De foto’s van deze eerste herdenking vindt u hier.

Dodenherdenking 2022

Het 4 mei comité De Baarsjes organiseert jaarlijks de herdenking op 4 mei in De Baarsjes. Daarbij worden de doden herdacht en wordt het verhaal van de oorlog doorverteld.

In 2022 konden we eindelijk weer samen herdenken. Eerst bij het mooie voorprogramma in de Augustinuskerk met het verhaal van Hanneloes Pen over de verzetskrant ‘Het Parool’, de voordracht van zelfgeschreven gedichten door kinderen, de film ‘Gemengd gehuwd en Joods’ en muziek van het koor Koro en gitarist Wiek Hijmans. Na een stille tocht, kranslegging en kindergedichten bij het monument Postjesweg/Marco Polostraat vond bij het monument op het Columbusplein het vervolg van de herdenking plaats. Stadsdeelvoorzitter Fenna Ulichki sprak, kinderen droegen hun gedichten voor, en na de twee minuten stilte volgden de kransleggingen. Muziek was er van het Westside Herdenkingsorkest. 

Archief

Foto's

Overzicht van foto's

Film

Overzicht van video's

Verhalen

Verhalen uit het verleden

Monumenten de Baarsjes

Geverifieerd door MonsterInsights